Μεταμορφώστε τον Κόσμο σας με την Εκμάθηση Γλωσσών στη GlossArt Languages!
Γιατί ονειρευόμαστε σε διαφορετικές γλώσσες; | Glossart Languages
Γιατί ονειρευόμαστε σε διαφορετικές γλώσσες; Ανακαλύψτε πώς η μνήμη, τα συναισθήματα, η γλωσσική εμβάθυνση και η πολύγλωσση ταυτότητα επηρεάζουν τις γλώσσες που εμφανίζονται στα όνειρά μας ενώ κοιμόμαστε.
Evangelia Perifanou
9/2/20261 λεπτά ανάγνωσης
Γιατί ονειρευόμαστε σε διαφορετικές γλώσσες: τι κάνει ο πολύγλωσσος νους ενώ κοιμόμαστε
Ξυπνάτε από ένα όνειρο και θυμάστε μια συζήτηση.
Κάποιος σας μιλούσε. Εσείς απαντούσατε φυσικά. Τίποτα δεν φαινόταν παράξενο.
Και τότε, λίγα δευτερόλεπτα μετά το ξύπνημα, συνειδητοποιείτε κάτι:
Η συζήτηση δεν ήταν στη μητρική σας γλώσσα.
Ίσως μεγαλώσατε μιλώντας ελληνικά, αλλά ονειρευτήκατε στα ισπανικά. Ίσως συνήθως μιλάτε αγγλικά με κάποιον, αλλά στο όνειρό σας εκείνος ξαφνικά μιλούσε τη μητρική σας γλώσσα. Ίσως βρισκόσασταν ανάμεσα σε ανθρώπους που μιλούσαν μια γλώσσα την οποία ακόμη μαθαίνετε και, με κάποιον τρόπο, μέσα στο όνειρο καταλαβαίνατε τα πάντα.
Μερικές φορές, μάλιστα, εμφανίζονται πολλές γλώσσες μέσα στο ίδιο όνειρο.
Και παράξενα, όσο ονειρευόμαστε, τίποτα από αυτά δεν μας φαίνεται μπερδεμένο.
Μόνο αφού ξυπνήσουμε αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε:
Γιατί το μυαλό μου επέλεξε αυτή τη γλώσσα;
Και ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρον:
Το να ονειρευόμαστε σε μια άλλη γλώσσα σημαίνει ότι αυτή η γλώσσα έχει γίνει μέρος του εαυτού μας;
Η απάντηση μας οδηγεί σε ένα συναρπαστικό σημείο όπου συναντώνται η γλώσσα, η μνήμη, ο ύπνος, το συναίσθημα και η ταυτότητα.
Ονειρευόμαστε πραγματικά σε γλώσσες;
Όταν οι άνθρωποι περιγράφουν τα όνειρά τους, συχνά λένε πράγματα όπως:
«Ονειρεύτηκα στα αγγλικά.»
«Η γιαγιά μου μιλούσε ελληνικά.»
«Όλοι στο όνειρό μου μιλούσαν ισπανικά.»
Όμως τα όνειρα δεν είναι ηχογραφήσεις.
Όταν ξυπνάμε, τα ανασυνθέτουμε από κομμάτια μνήμης. Μερικές φορές θυμόμαστε ακριβείς λέξεις. Άλλες φορές θυμόμαστε μόνο το γενικό νόημα μιας συζήτησης.
Μπορεί να ξέρετε ότι κάποιος μιλούσε γαλλικά χωρίς να θυμάστε ούτε μία φράση στα γαλλικά.
Αυτή η διάκριση είναι σημαντική.
Το γεγονός ότι νιώθουμε πως ονειρευτήκαμε σε μια συγκεκριμένη γλώσσα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο εγκέφαλος, ενώ κοιμόταν, δημιούργησε μια πλήρη και γραμματικά σωστή συζήτηση που θα μπορούσε να καταγραφεί λέξη προς λέξη.
Μερικές φορές αυτό που μένει είναι απλώς η αίσθηση της επικοινωνίας.
Το όνειρο είχε νόημα.
Καταλαβαίναμε.
Και ο ξύπνιος νους μας θυμάται αυτή την κατανόηση σαν να ανήκε σε μια συγκεκριμένη γλώσσα.
Ο εγκέφαλος που κοιμάται δεν είναι σιωπηλός
Εξωτερικά, ο ύπνος μπορεί να μοιάζει με μια περίοδο αδράνειας.
Όμως ο εγκέφαλος παραμένει εντυπωσιακά ενεργός.
Κατά τη διάρκεια του ύπνου συνεχίζει να επεξεργάζεται πληροφορίες και να αλληλεπιδρά με αναμνήσεις και εμπειρίες που έχουμε συσσωρεύσει όσο είμαστε ξύπνιοι.
Τα όνειρα μπορούν να φέρνουν μαζί ανθρώπους, τόπους, συναισθήματα και γεγονότα από εντελώς διαφορετικές περιόδους της ζωής μας.
Η γλώσσα ανήκει κι αυτή σε αυτές τις εμπειρίες.
Μια λέξη σπάνια αποθηκεύεται ως ένα απομονωμένο κομμάτι πληροφορίας.
Μπορεί να συνδέεται με μια φωνή.
Έναν άνθρωπο.
Έναν τόπο.
Ένα συναίσθημα.
Μια κατάσταση.
Μια περίοδο της ζωής μας.
Όταν ενεργοποιείται ένα μέρος αυτού του δικτύου μέσα σε ένα όνειρο, μπορεί να εμφανιστούν μαζί και άλλα συνδεδεμένα στοιχεία.
Ένα όνειρο για την παιδική ηλικία μπορεί να φέρει πίσω τη γλώσσα των παιδικών μας χρόνων.
Ένα όνειρο για τη δουλειά μπορεί να διαδραματίζεται στη γλώσσα που χρησιμοποιούμε επαγγελματικά.
Ένα όνειρο με τον σύντροφό μας μπορεί να εξελίσσεται στη γλώσσα που μιλάμε συνήθως μαζί.
Ίσως λοιπόν η γλώσσα να μην μπαίνει στο όνειρο ανεξάρτητα.
Ίσως να έρχεται μαζί με τη μνήμη.
Το να ονειρευόμαστε σε άλλη γλώσσα σημαίνει ότι τη μιλάμε άπταιστα;
Πολλοί μαθητές γλωσσών γνωρίζουν αυτή την αίσθηση.
Ξυπνάτε ενθουσιασμένοι και σκέφτεστε:
«Ονειρεύτηκα στα ισπανικά! Επιτέλους πρέπει να μιλάω άπταιστα.»
Είναι σίγουρα μια συναρπαστική εμπειρία.
Αλλά το να ονειρευόμαστε σε μια άλλη γλώσσα δεν είναι αξιόπιστο τεστ ευχέρειας.
Κάποιος με στοιχειώδες επίπεδο μπορεί να ονειρευτεί σε μια γλώσσα που μαθαίνει.
Ένας μαθητής μπορεί να ονειρευτεί ότι μιλά τέλεια, παρόλο που όταν είναι ξύπνιος θα δυσκολευόταν να κάνει την ίδια συζήτηση.
Μπορεί επίσης να ονειρευτεί ότι καταλαβαίνει κάτι που στην πραγματική ζωή δεν θα καταλάβαινε.
Τα όνειρα δεν είναι υποχρεωμένα να σέβονται τις πραγματικές μας ικανότητες.
Μπορούμε να πετάμε στα όνειρα χωρίς να ξέρουμε να πετάμε.
Μπορούμε να επισκεπτόμαστε μέρη που δεν υπάρχουν.
Μπορούμε να μιλάμε με ανθρώπους από το παρελθόν.
Και μπορούμε να βιώνουμε τον εαυτό μας ως κάποιον που μιλά μια γλώσσα πολύ πιο εύκολα απ’ όσο μπορεί στην πραγματικότητα.
Άρα, το να ονειρευτείτε στα γαλλικά δεν σημαίνει αυτόματα ότι τα γαλλικά σας έχουν φτάσει στο επίπεδο C1.
Όμως μπορεί να μας πει κάτι ενδιαφέρον.
Αν μια γλώσσα έχει καταλάβει μεγάλο μέρος της προσοχής, των συζητήσεων και των εμπειριών σας, τότε έχει γίνει αρκετά διαθέσιμη στο μυαλό ώστε να εμφανιστεί στο υλικό από το οποίο χτίζονται τα όνειρα.
Μπορεί να μην αποδεικνύει ευχέρεια.
Αλλά μπορεί να δείχνει παρουσία.
Γιατί η εμβάπτιση μπορεί να αλλάξει τη γλώσσα των ονείρων σας
Φανταστείτε ότι μετακομίζετε σε άλλη χώρα.
Στην αρχή, η νέα γλώσσα καταλαμβάνει μόνο μικρά κομμάτια της ημέρας σας.
Τη χρησιμοποιείτε για να παραγγείλετε καφέ.
Να ρωτήσετε οδηγίες.
Να αγοράσετε τρόφιμα.
Να μιλήσετε με έναν γείτονα.
Να συμπληρώσετε έγγραφα.
Μετά, η περιοχή που καταλαμβάνει μεγαλώνει.
Την ακούτε στον δρόμο.
Στα μέσα μεταφοράς.
Στη δουλειά.
Στα εστιατόρια.
Στην τηλεόραση.
Στα μηνύματα.
Στο γυμναστήριο.
Στις συζητήσεις που γίνονται γύρω σας.
Κάποια στιγμή, μπορεί να περνάτε περισσότερες ώρες της ημέρας περιτριγυρισμένοι από αυτή τη γλώσσα παρά από τη μητρική σας.
Η γλώσσα που κάποτε υπήρχε κυρίως μέσα σε βιβλία έχει πλέον συνδεθεί με πραγματικές εμπειρίες.
Πραγματικούς ανθρώπους.
Πραγματικούς τόπους.
Πραγματικά συναισθήματα.
Πραγματικά προβλήματα.
Πραγματικές αναμνήσεις.
Επομένως, δεν θα ήταν παράξενο αν κάποιο από αυτό το γλωσσικό υλικό εμφανιζόταν και στα όνειρα.
Η γλώσσα έχει μπει στην καθημερινή σας ζωή.
Και η καθημερινή ζωή παρέχει μεγάλο μέρος του υλικού από το οποίο φτιάχνονται τα όνειρα.
Η κυρίαρχη γλώσσα μπορεί να αλλάξει
Συχνά φανταζόμαστε ότι κάθε άνθρωπος έχει μία βασική γλώσσα.
Για τους πολύγλωσσους ανθρώπους, η πραγματικότητα μπορεί να είναι πιο περίπλοκη.
Φανταστείτε κάποιον που μεγάλωσε μιλώντας ελληνικά, σπούδασε εν μέρει στα αγγλικά και αργότερα μετακόμισε στην Ισπανία.
Τα ελληνικά μπορεί να παραμένουν η γλώσσα της παιδικής ηλικίας και της οικογένειας.
Τα ισπανικά μπορεί να έχουν γίνει η γλώσσα της καθημερινότητας.
Τα αγγλικά μπορεί να κυριαρχούν στην επαγγελματική επικοινωνία.
Ποια είναι τότε η κυρίαρχη γλώσσα αυτού του ανθρώπου;
Η απάντηση μπορεί να εξαρτάται από την κατάσταση.
Ένας πολύγλωσσος ομιλητής μπορεί να είναι πιο δυνατός σε μία γλώσσα όταν μιλά για συναισθήματα, σε άλλη όταν χρησιμοποιεί επαγγελματικό λεξιλόγιο και σε άλλη στις οικογενειακές σχέσεις.
Η γλωσσική κυριαρχία μπορεί επίσης να αλλάξει με τον χρόνο.
Μια γλώσσα που χρησιμοποιείται καθημερινά μπορεί να γίνει ολοένα πιο άμεσα διαθέσιμη, ενώ μια άλλη που χρησιμοποιείται σπάνια μπορεί προσωρινά να απαιτεί μεγαλύτερη προσπάθεια για να την ανακαλέσουμε.
Τα όνειρα μπορεί να αντικατοπτρίζουν αυτή την πολυπλοκότητα.
Ίσως να μην υπάρχει μία μόνο γλώσσα μέσα στον πολύγλωσσο νου που περιμένει να πάρει τον έλεγχο μόλις χαθεί η συνειδητή επίγνωση.
Διαφορετικές γλώσσες μπορεί να ενεργοποιούνται ανάλογα με τους ανθρώπους, τις αναμνήσεις και τις καταστάσεις που εμφανίζονται στο όνειρο.
Οι άνθρωποι μπορούν να φέρουν γλώσσες μέσα στα όνειρά μας
Σκεφτείτε κάποιον κοντινό σας.
Τώρα σκεφτείτε ποια γλώσσα χρησιμοποιείτε συνήθως μαζί του.
Για πολλούς πολύγλωσσους ανθρώπους, ο συνειρμός είναι άμεσος.
Μπορεί να μιλάτε ελληνικά με τους γονείς σας.
Ισπανικά με τους γείτονές σας.
Αγγλικά με τους συναδέλφους σας.
Γαλλικά με έναν συγκεκριμένο φίλο.
Πορτογαλικά με κάποιον άλλο.
Με τον καιρό, ένας άνθρωπος και μια γλώσσα μπορούν να συνδεθούν πολύ στενά.
Φανταστείτε ξαφνικά να μιλάτε με τη μητέρα σας σε μια γλώσσα που χρησιμοποιείτε κανονικά μόνο επαγγελματικά.
Ακόμη κι αν την καταλαβαίνατε και οι δύο, η αλληλεπίδραση ίσως φαινόταν περίεργα τεχνητή.
Οι λέξεις θα ήταν κατανοητές.
Αλλά η σχέση θα ακουγόταν διαφορετικά.
Αυτή η σύνδεση ανάμεσα σε ανθρώπους και γλώσσες μπορεί να συνεχίζεται και στα όνειρα.
Όταν εμφανίζεται ένας άνθρωπος, μπορεί μαζί του να εμφανίζεται και η γλώσσα που έχουμε συνδέσει μαζί του.
Ίσως ο εγκέφαλος δεν επιλέγει πρώτα τη γλώσσα.
Ίσως ενεργοποιεί πρώτα τη σχέση — και η γλώσσα έρχεται μαζί της.
Τα όνειρα όμως δεν σέβονται πάντα τη γλωσσική πραγματικότητα
Και τότε συμβαίνει κάτι παράξενο.
Η γιαγιά σας αρχίζει να μιλά άπταιστα ισπανικά, παρόλο που δεν τα έμαθε ποτέ.
Ένας παιδικός φίλος αρχίζει ξαφνικά να μιλά τη γλώσσα της χώρας όπου ζείτε σήμερα.
Κάποιος με τον οποίο μιλάτε πάντα αγγλικά αρχίζει να σας μιλά ελληνικά.
Και κανείς στο όνειρο δεν βρίσκει τίποτα από αυτά παράξενο.
Τα όνειρα είναι εξαιρετικά στο να αγνοούν αντιφάσεις.
Το σπίτι της παιδικής ηλικίας μπορεί να βρίσκεται σε άλλη χώρα.
Κάποιος από είκοσι χρόνια πριν μπορεί να συναντήσει κάποιον που γνωρίσατε την προηγούμενη εβδομάδα.
Οι τόποι μπορούν να αλλάζουν μορφή.
Ο χρόνος μπορεί να κινείται παράξενα.
Και οι γλώσσες μπορούν να κάνουν το ίδιο.
Μια γλώσσα που μάθαμε ως ενήλικες μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε μια σκηνή από την παιδική μας ηλικία.
Κάποιος μπορεί ξαφνικά να γνωρίζει μια γλώσσα που δεν μίλησε ποτέ.
Μπορεί να αλλάξετε γλώσσα στη μέση μιας συζήτησης χωρίς καν να το παρατηρήσετε.
Ο νους που κοιμάται μπορεί να φέρει μαζί γλωσσικούς κόσμους που η καθημερινή ζωή κρατά συνήθως χωρισμένους.
Γιατί η μητρική γλώσσα μπορεί να επιστρέφει στα συναισθηματικά όνειρα
Η πρώτη μας γλώσσα έχει συχνά ιδιαίτερα ισχυρή σχέση με τις πρώτες συναισθηματικές εμπειρίες.
Μπορεί να είναι η γλώσσα στην οποία ακούσαμε για πρώτη φορά τρυφερότητα.
Παρηγοριά.
Θυμό.
Έπαινο.
Φόβο.
Παραμύθια πριν τον ύπνο.
Οικογενειακά αστεία.
Καβγάδες.
Τη φωνή κάποιου να μας φωνάζει από ένα άλλο δωμάτιο.
Η γλώσσα δεν είναι συνδεδεμένη μόνο με το λεξιλόγιο.
Είναι συνδεδεμένη με την αυτοβιογραφική εμπειρία.
Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί η πρώτη γλώσσα παραμένει τόσο ισχυρή συναισθηματικά ακόμη και μετά από πολλά χρόνια στο εξωτερικό.
Μια άλλη γλώσσα μπορεί να κυριαρχεί στη δουλειά και στην καθημερινότητα, αλλά η μητρική μπορεί να παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με την οικογένεια, την παιδική ηλικία και το σπίτι.
Όταν τα όνειρα επιστρέφουν σε αυτές τις εμπειρίες, μπορεί να επιστρέφει μαζί τους και η γλώσσα που τις περιβάλλει.
Ο εγκέφαλος δεν επιλέγει απαραίτητα τη γλώσσα στην οποία είμαστε σήμερα πιο άνετοι.
Μπορεί να ενεργοποιεί τη γλώσσα που συνδέεται με τον συναισθηματικό κόσμο της μνήμης.
Οι παιδικές αναμνήσεις έχουν γλώσσα
Σκεφτείτε μία από τις πρώτες σας αναμνήσεις.
Ίσως θυμάστε μια σχολική αίθουσα.
Μια κουζίνα.
Το σπίτι των παππούδων σας.
Μια παιδική χαρά.
Οικογενειακές διακοπές.
Ίσως θυμάστε χρώματα, ήχους, πρόσωπα και μέρη.
Όμως υπάρχει ακόμη ένα μέρος της σκηνής που σπάνια σκεφτόμαστε:
η γλώσσα που την περιέβαλλε.
Τι γλώσσα μιλούσαν οι άνθρωποι;
Πώς έλεγαν οι γονείς σας το όνομά σας;
Ποιες εκφράσεις χρησιμοποιούσαν οι φίλοι σας;
Πώς ακουγόταν ο δάσκαλός σας;
Η γλώσσα μπορεί να γίνει μέρος της ατμόσφαιρας μιας ανάμνησης.
Γι’ αυτό μια παλιά έκφραση ή μια γνώριμη προφορά μπορεί ξαφνικά να μας μεταφέρει σε μια άλλη περίοδο της ζωής.
Λίγες λέξεις μπορούν να ενεργοποιήσουν κάτι πολύ μεγαλύτερο από το κυριολεκτικό τους νόημα.
Όταν τα όνειρα αντλούν από αυτοβιογραφικές αναμνήσεις, η γλώσσα που συνδέεται με αυτές μπορεί να εμφανιστεί φυσικά μαζί τους.
Με αυτή την έννοια, η γλώσσα δεν περιγράφει απλώς τη μνήμη.
Ανήκει στη μνήμη.
Γιατί το συναίσθημα μπορεί να «επιλέξει» τη γλώσσα
Σκεφτείτε μια απλή φράση:
«Σ’ αγαπώ.»
Τώρα φανταστείτε να λέτε το αντίστοιχό της σε κάθε γλώσσα που μιλάτε.
Νιώθετε ακριβώς το ίδιο σε κάθε εκδοχή;
Για πολλούς πολύγλωσσους ομιλητές, η απάντηση είναι όχι.
Μια εκδοχή μπορεί να φαίνεται πιο οικεία.
Μια άλλη πιο εύκολη να ειπωθεί.
Μία μπορεί να ακούγεται πιο σοβαρή.
Μια άλλη μπορεί να φαίνεται παράξενα αποστασιοποιημένη.
Μια φράση που μάθαμε από βιβλίο δεν κουβαλά την ίδια ιστορία με μια φράση που ακούγαμε ξανά και ξανά στην παιδική ηλικία ή που χρησιμοποιήθηκε μέσα σε μια σημαντική σχέση.
Το συναισθηματικό νόημα συσσωρεύεται μέσα από την εμπειρία.
Αν ερωτευτήκατε μιλώντας μια συγκεκριμένη γλώσσα, αυτή μπορεί να συνδεθεί με τη σχέση.
Αν μια άλλη γλώσσα ανήκει κυρίως στη δουλειά, η ίδια συναισθηματική έκφραση μπορεί αρχικά να σας φαίνεται λιγότερο φυσική.
Τα όνειρα μπορούν να αντλούν από αυτές τις συνδέσεις.
Άρα η γλώσσα που εμφανίζεται σε ένα συναισθηματικό όνειρο ίσως μας λέει λιγότερα για το ποια γλώσσα γνωρίζουμε καλύτερα και περισσότερα για ποια γλώσσα ανήκει σε αυτή τη συναισθηματική εμπειρία.
Μπορεί μια γλώσσα που μαθαίνουμε να εμφανιστεί στα όνειρά μας;
Ναι.
Και μπορεί να συμβεί πολύ πριν θεωρήσουμε ότι μιλάμε με ευχέρεια.
Φανταστείτε ότι περνάτε ένα βράδυ μελετώντας ιταλικά.
Ακούτε διαλόγους.
Επαναλαμβάνετε φράσεις.
Διαβάζετε μια ιστορία.
Εξασκείτε λεξιλόγιο.
Βλέπετε ένα βίντεο.
Προσπαθείτε να θυμηθείτε ρηματικούς τύπους.
Αργότερα την ίδια νύχτα, τα ιταλικά εμφανίζονται σε ένα όνειρο.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο εγκέφαλός σας κατέκτησε ξαφνικά τα ιταλικά.
Η πιο απλή εξήγηση μπορεί να είναι ότι τα ιταλικά ήταν πολύ ενεργά στην πρόσφατη εμπειρία σας.
Τα όνειρα συχνά ενσωματώνουν στοιχεία από τη ζωή μας όταν είμαστε ξύπνιοι.
Αν μια γλώσσα έχει απασχολήσει την προσοχή σας για ώρες, κάποια κομμάτια της μπορεί να μπουν στα όνειρα.
Όμως υπάρχει κάτι ενδιαφέρον σε αυτή τη μετάβαση.
Κάποτε η γλώσσα ήταν εντελώς εξωτερική.
Υπήρχε σε βιβλία, μαθήματα και ηχογραφήσεις.
Τώρα εμφανίστηκε μέσα σε μια εμπειρία που δημιούργησε το ίδιο σας το μυαλό.
Ακόμη κι αν τα ιταλικά του ονείρου είναι ατελή, η γλώσσα έχει αρχίσει να καταλαμβάνει ψυχολογικό χώρο.
Γιατί μια ξεχασμένη γλώσσα μπορεί ξαφνικά να επιστρέψει
Μπορεί να συμβεί και το αντίθετο.
Ίσως μελετήσατε γερμανικά πριν από δέκα χρόνια.
Τώρα τα μιλάτε σπάνια.
Και μια νύχτα ονειρεύεστε κάποιον να μιλά γερμανικά.
Ξυπνάτε με μια έκφραση στο μυαλό σας που δεν είχατε χρησιμοποιήσει συνειδητά εδώ και χρόνια.
Από πού ήρθε;
Οι γλώσσες που δεν χρησιμοποιούνται συχνά μπορεί να γίνουν πιο δύσκολες στην ανάκληση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί όλα τα ίχνη τους.
Λέξεις, ήχοι και εκφράσεις μπορεί να παραμένουν συνδεδεμένα με αναμνήσεις.
Ένα όνειρο για μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής μπορεί να επανενεργοποιήσει ορισμένες από αυτές τις συνδέσεις.
Ίσως η γλώσσα ανήκε σε ένα σχολείο.
Σε μια πόλη.
Σε μια σχέση.
Σε ένα ταξίδι.
Σε έναν καθηγητή.
Σε ένα τραγούδι.
Το όνειρο ενεργοποιεί την εμπειρία και κομμάτια της γλώσσας επιστρέφουν μαζί της.
Η γλώσσα μπορεί να είχε σιωπήσει.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα το ίδιο με το να έχει χαθεί.
Μερικές φορές η γλώσσα του ονείρου ίσως να μην υπάρχει πραγματικά
Αυτό είναι ένα από τα πιο παράξενα στοιχεία του να ονειρευόμαστε σε άλλη γλώσσα.
Ξυπνάτε απόλυτα πεπεισμένοι:
«Μιλούσα γαλλικά.»
Και μετά κάποιος ρωτά:
«Τι είπες;»
Και δεν θυμάστε.
Ούτε μία πρόταση.
Ίσως ούτε μία λέξη.
Κι όμως είστε βέβαιοι ότι η συζήτηση ήταν στα γαλλικά.
Τα όνειρα μπορούν να δημιουργήσουν την εμπειρία της κατανόησης χωρίς να αφήσουν απαραίτητα ένα ακριβές γλωσσικό αρχείο.
Μπορεί να υπήρχαν πραγματικά αποσπάσματα γλώσσας.
Μπορεί να υπήρχαν ήχοι που έμοιαζαν με αυτή.
Ή ίσως το όνειρο απλώς παρουσίαζε την αλληλεπίδραση σαν να συνέβαινε στα γαλλικά.
Το νόημα υπήρχε.
Η ακριβής γλώσσα είναι πολύ πιο δύσκολο να ανασυντεθεί.
Αυτό μας θυμίζει ότι οι αφηγήσεις των ονείρων πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Η ανάμνηση ενός ονείρου δεν είναι ταυτόσημη με το ίδιο το όνειρο.
Γιατί μπορεί να νιώθουμε άπταιστοι σε ένα όνειρο
Μια ακόμη συναρπαστική εμπειρία είναι να ονειρευόμαστε ότι μιλάμε μια γλώσσα τέλεια.
Χωρίς δισταγμό.
Χωρίς να ψάχνουμε λέξεις.
Χωρίς γραμματικά λάθη.
Χωρίς άγχος.
Απλώς μιλάμε.
Και ύστερα ξυπνάμε και ανακαλύπτουμε ότι η πραγματική μας ικανότητα δεν έχει αλλάξει μαγικά.
Πώς μπορεί το όνειρο να φαίνεται τόσο πειστικό;
Επειδή το όνειρο δεν χρειάζεται απαραίτητα να παράγει όλες τις γλωσσικές λεπτομέρειες που απαιτεί μια πραγματική συζήτηση.
Μπορεί να δημιουργεί την υποκειμενική αίσθηση επιτυχημένης επικοινωνίας.
Η εκδοχή του εαυτού μας μέσα στο όνειρο δεν χρειάζεται να περάσει προφορικές εξετάσεις.
Ο νους χρειάζεται μόνο να δημιουργήσει την αίσθηση:
Μιλάω. Με καταλαβαίνουν.
Γι’ αυτό η ευχέρεια μέσα στο όνειρο δεν πρέπει να συγχέεται με την πραγματική γλωσσική επάρκεια.
Ψυχολογικά, όμως, μπορεί να εξακολουθεί να είναι ενδιαφέρουσα.
Ίσως το όνειρο μάς επιτρέπει να βιώνουμε την επικοινωνία χωρίς τη συνεχή αυτοπαρακολούθηση που συχνά συνοδεύει την εκμάθηση μιας γλώσσας.
Χωρίς φόβο για λάθη.
Χωρίς γραμματικές διορθώσεις.
Χωρίς αναζήτηση της τέλειας λέξης.
Μόνο επικοινωνία.
Μπορούμε να αλλάζουμε γλώσσα μέσα στο ίδιο όνειρο;
Οι πολύγλωσσοι ομιλητές αλλάζουν συχνά γλώσσα όταν είναι ξύπνιοι.
Μερικές φορές η αλλαγή είναι σκόπιμη.
Μερικές φορές συμβαίνει σχεδόν αυτόματα.
Μια συζήτηση ξεκινά στα αγγλικά.
Εμφανίζεται μια ισπανική έκφραση.
Κάποιος απαντά στα ελληνικά.
Έρχεται ένα μήνυμα σε άλλη γλώσσα.
Ο πολύγλωσσος εγκέφαλος διαχειρίζεται συνεχώς πολλά γλωσσικά συστήματα.
Αυτά τα συστήματα δεν αποθηκεύονται απαραίτητα σε εντελώς ξεχωριστά νοητικά διαμερίσματα.
Μπορούν να αλληλεπιδρούν.
Γι’ αυτό δεν είναι παράξενο να εμφανίζονται πολλές γλώσσες στο ίδιο όνειρο.
Ένας άνθρωπος μπορεί να μιλά μία γλώσσα.
Ένας άλλος να ενεργοποιεί μια δεύτερη.
Ο άνθρωπος που ονειρεύεται μπορεί να αλλάζει γλώσσα ανάλογα με την κατάσταση.
Και μερικές φορές οι γλώσσες μπορεί να αναμειγνύονται.
Σε έναν μονόγλωσσο παρατηρητή αυτό ίσως ακούγεται χαοτικό.
Για έναν πολύγλωσσο νου, μπορεί απλώς να αντικατοπτρίζει την καθημερινή πραγματικότητα.
Γινόμαστε διαφορετικοί άνθρωποι ανάλογα με τη γλώσσα του ονείρου;
Πολλοί πολύγλωσσοι ομιλητές λένε ότι νιώθουν λίγο διαφορετικά ανάλογα με τη γλώσσα που χρησιμοποιούν.
Πιο σοβαροί στη μία.
Πιο εκφραστικοί στην άλλη.
Πιο αστείοι.
Πιο άμεσοι.
Πιο τρυφεροί.
Πιο συγκρατημένοι.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε γλώσσα περιέχει μια διαφορετική προσωπικότητα.
Μια πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι οι γλώσσες συνδέονται με διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα και εμπειρίες.
Ίσως τα αγγλικά ανήκουν στην επαγγελματική σας ζωή.
Τα ισπανικά στις φιλίες.
Τα ελληνικά στην οικογένεια.
Τα γαλλικά στο πανεπιστήμιο.
Κάθε γλώσσα ενεργοποιεί όχι μόνο λέξεις, αλλά και συνήθειες, σχέσεις και προσδοκίες.
Αν αυτές οι γλώσσες εμφανιστούν στα όνειρα, μπορεί μαζί τους να εμφανιστούν και αυτά τα διαφορετικά συναισθηματικά πλαίσια.
Το όνειρο δεν αποκαλύπτει απαραίτητα πολλούς διαφορετικούς ανθρώπους μέσα μας.
Ίσως αποκαλύπτει τα διαφορετικά περιβάλλοντα μέσα στα οποία το ίδιο άτομο έχει μάθει να υπάρχει.
Τι συμβαίνει μετά από χρόνια ζωής στο εξωτερικό;
Στην αρχή της ζωής στο εξωτερικό, η γλώσσα μπορεί να μοιάζει χωρισμένη σε δύο κόσμους.
Υπάρχει η γλώσσα του σπιτιού.
Και η γλώσσα του έξω κόσμου.
Η μία ανήκει στην οικογένεια και στην ιστορία.
Η άλλη στα σούπερ μάρκετ, στα γραφεία, στις μετακινήσεις και στη γραφειοκρατία.
Όμως περνούν τα χρόνια.
Η νέα γλώσσα αρχίζει να συσσωρεύει εμπειρίες.
Κάνετε φίλους σε αυτή.
Λύνετε προβλήματα σε αυτή.
Γελάτε σε αυτή.
Τσακώνεστε σε αυτή.
Λαμβάνετε καλά νέα σε αυτή.
Ίσως ερωτεύεστε σε αυτή.
Ίσως μεγαλώνετε παιδιά σε αυτή.
Ίσως χτίζετε ολόκληρη την επαγγελματική σας ταυτότητα μέσα από αυτή.
Κάποια στιγμή, το να την αποκαλείτε απλώς «ξένη γλώσσα» αρχίζει να φαίνεται ανεπαρκές.
Έχει γίνει η γλώσσα μέσα στην οποία συνέβη ένα μέρος της ζωής σας.
Και όταν μια γλώσσα ανήκει στις αναμνήσεις, στις σχέσεις και στα συναισθήματά σας, δεν είναι παράξενο να ανήκει και στα όνειρά σας.
Όταν μια δεύτερη γλώσσα μπαίνει στον εσωτερικό μας κόσμο
Η εκμάθηση γλώσσας ξεκινά συνήθως από έξω.
Κοιτάμε λέξεις.
Ακούμε ηχογραφήσεις.
Απομνημονεύουμε λεξιλόγιο.
Μελετάμε γραμματική.
Μεταφράζουμε προτάσεις.
Επαναλαμβάνουμε ήχους.
Στην αρχή, η γλώσσα είναι κάτι πάνω στο οποίο δουλεύουμε συνειδητά.
Και μετά, σταδιακά, αρχίζει να εμφανίζεται χωρίς να την προσκαλούμε.
Μια λέξη έρχεται στο μυαλό πριν από το αντίστοιχό της στη μητρική μας γλώσσα.
Καταλαβαίνουμε μια πρόταση χωρίς να τη μεταφράσουμε.
Κάνουμε ένα αστείο αυθόρμητα.
Αντιδρούμε συναισθηματικά σε κάτι που ακούμε.
Αρχίζουμε να μιλάμε στον εαυτό μας σε αυτή τη γλώσσα.
Και ίσως, μια νύχτα, ονειρευόμαστε σε αυτή.
Δεν υπάρχει κάποια επιστημονικά καθορισμένη στιγμή όπου μια γλώσσα γίνεται επίσημα «μέρος μας».
Όμως εμπειρίες όπως αυτές μπορεί να δείχνουν ότι η σχέση έχει αλλάξει.
Η γλώσσα δεν είναι πλέον απλώς κάτι που μελετάτε.
Έχει γίνει ένα από τα συστήματα μέσα από τα οποία ο νους σας μπορεί να βιώνει τον κόσμο.
Ένας νους, πολλές γλώσσες
Ίσως η ερώτηση:
«Σε ποια γλώσσα ονειρεύονται οι δίγλωσσοι άνθρωποι;»
να είναι ήδη λάθος διατυπωμένη.
Γιατί ένας πολύγλωσσος νους θα έπρεπε να έχει μόνο μία γλώσσα ονείρου;
Μία γλώσσα μπορεί να ανήκει στην παιδική ηλικία.
Μια άλλη στην εκπαίδευση.
Μια άλλη στη δουλειά.
Μια άλλη στη μετανάστευση.
Μια άλλη στη φιλία.
Μια άλλη στον έρωτα.
Μια άλλη στο άτομο που γίναμε αφού φύγαμε από το σπίτι.
Όταν είμαστε ξύπνιοι, αυτές οι γλώσσες μπορεί να φαίνεται ότι καταλαμβάνουν σχετικά οργανωμένες περιοχές.
Τα όνειρα μπορούν να διαλύσουν αυτά τα σύνορα.
Ένας άνθρωπος από την παιδική μας ηλικία μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά στην πόλη όπου ζούμε σήμερα.
Κάποιος από το παρόν μας μπορεί να βρεθεί στο σπίτι όπου μεγαλώσαμε.
Μια γλώσσα που μάθαμε στα τριάντα μπορεί να εμφανιστεί σε μια ανάμνηση από όταν ήμασταν δέκα.
Ο νους που κοιμάται μπορεί να φέρει διαφορετικές περιόδους της γλωσσικής μας ζωής στον ίδιο χώρο.
Ίσως τα πολύγλωσσα όνειρα να μην είναι καθόλου περίεργα.
Ίσως είναι απλώς αυτό που συμβαίνει όταν ένας νους περιέχει περισσότερους από έναν γλωσσικούς κόσμους.
Οι γλώσσες που παίρνουμε μαζί μας στον ύπνο
Συχνά περιγράφουμε τις γλώσσες ως εργαλεία.
Χρησιμοποιούμε τα αγγλικά.
Μαθαίνουμε ισπανικά.
Μελετάμε γαλλικά.
Όμως μετά από χρόνια ζωής μέσα από μια γλώσσα, η λέξη εργαλείο αρχίζει να φαίνεται πολύ μικρή.
Οι γλώσσες συγκεντρώνουν εμπειρίες.
Συνδέονται με πρόσωπα.
Πόλεις.
Σχέσεις.
Επιτυχίες.
Ντροπιαστικές στιγμές.
Καβγάδες.
Ταξίδια.
Απώλειες.
Νέα ξεκινήματα.
Γίνονται η γλώσσα στην οποία κάποιος λέει το όνομά μας.
Η γλώσσα στην οποία ακούμε ένα απρόσμενο νέο.
Η γλώσσα στην οποία κάνουμε έναν νέο φίλο.
Η γλώσσα στην οποία μαθαίνουμε να ανήκουμε σε ένα μέρος που κάποτε μας φαινόταν ξένο.
Με τον καιρό, το να ακούμε αυτή τη γλώσσα μπορεί να ενεργοποιεί πολύ περισσότερα από λεξιλόγιο.
Μπορεί να ενεργοποιεί ένα ολόκληρο κομμάτι της ζωής μας.
Και ίσως γι’ αυτό το να ονειρευόμαστε σε άλλη γλώσσα μπορεί να μοιάζει τόσο σημαντικό.
Όχι επειδή αποδεικνύει ότι φτάσαμε σε κάποιο μυστικό επίπεδο ευχέρειας.
Όχι επειδή το υποσυνείδητο αποκάλυψε την «πραγματική» μας γλώσσα.
Αλλά επειδή η γλώσσα απέκτησε αρκετό νόημα ώστε να συμμετέχει στις ιστορίες που δημιουργεί ο νους μας ενώ κοιμόμαστε.
Μια γλώσσα που κάποτε ανήκε σε ένα βιβλίο μπορεί τελικά να ανήκει σε μια ανάμνηση.
Μια γλώσσα που κάποτε απαιτούσε μετάφραση μπορεί να γίνει η γλώσσα μιας σχέσης.
Μια γλώσσα που κάποτε έμοιαζε ξένη μπορεί να γίνει η γλώσσα του σπιτιού.
Και μια νύχτα, χωρίς να το σχεδιάσουμε, μπορεί να ακούσουμε τον εαυτό μας να τη μιλά μέσα σε ένα όνειρο.
Όταν ξυπνήσουμε, ίσως το παράξενο να μην είναι ότι η γλώσσα ήταν εκεί.
Ίσως το πραγματικά εντυπωσιακό είναι να συνειδητοποιήσουμε πόσο βαθιά έχει ήδη μπει στη ζωή μας.
Όταν η γλώσσα μας ακολουθεί στα όνειρα
Ίσως να μην ονειρευόμαστε σε μία μόνο γλώσσα.
Ίσως να ονειρευόμαστε μέσα από τις γλώσσες που συνδέονται με διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας.
Η γλώσσα της παιδικής ηλικίας μπορεί να επιστρέφει όταν ονειρευόμαστε το σπίτι.
Η γλώσσα της σημερινής μας ζωής μπορεί να εμφανίζεται σε καθημερινές καταστάσεις.
Η γλώσσα του έρωτα μπορεί να ακολουθεί ένα συγκεκριμένο πρόσωπο.
Μια γλώσσα που μελετάμε εντατικά μπορεί να εμφανιστεί επειδή έχει καταλάβει μεγάλο μέρος της προσοχής μας.
Και μερικές φορές μπορεί όλες τους να συναντηθούν στο ίδιο όνειρο.
Τα όνειρα δεν μπορούν να μας πουν ακριβώς ποιο είναι το επίπεδό μας.
Δεν μπορούν να μας δώσουν κάποιο κρυφό γλωσσικό πιστοποιητικό.
Και χρειάζεται προσοχή πριν αποδώσουμε βαθύ ψυχολογικό νόημα σε κάθε γλώσσα που εμφανίζεται ενώ κοιμόμαστε.
Μπορούν όμως να μας θυμίσουν κάτι συναρπαστικό για την πολυγλωσσία:
Οι γλώσσες δεν παραμένουν έξω από εμάς από τη στιγμή που αρχίζουμε να ζούμε μέσα από αυτές.
Συνδέονται με τη μνήμη, το συναίσθημα, τους ανθρώπους και τους τόπους.
Μπαίνουν στις ιστορίες που αφηγούμαστε.
Στις σκέψεις που διαμορφώνουμε.
Στις σχέσεις που χτίζουμε.
Και μερικές φορές ακόμη και στους κόσμους που δημιουργούμε ενώ κοιμόμαστε.
Ίσως το να ονειρευόμαστε σε μια άλλη γλώσσα να μην αποδεικνύει ότι την έχουμε κατακτήσει.
Ίσως να αποκαλύπτει κάτι πιο ήσυχο και πιο προσωπικό:
Η γλώσσα έχει βρει μια θέση στον εσωτερικό μας κόσμο.
Μια ερώτηση για εσάς
Έχετε ονειρευτεί ποτέ σε μια γλώσσα που δεν είναι η μητρική σας;
Με ποιον μιλούσατε και ποια γλώσσα εμφανίστηκε;
Όταν ξυπνήσατε, θυμόσασταν τις πραγματικές λέξεις ή απλώς ξέρατε ότι μιλούσατε σε εκείνη τη γλώσσα;
Και ίσως η πιο ενδιαφέρουσα ερώτηση:
Όταν μια άλλη γλώσσα εμφανίζεται φυσικά στα όνειρά σας, εξακολουθεί να σας φαίνεται ξένη — ή έχει ήδη γίνει μέρος του εαυτού σας;
Glossart Languages
Μπορεί να μαθαίνουμε γλώσσες όσο είμαστε ξύπνιοι, αλλά όταν αρχίζουν να εμφανίζονται στις αναμνήσεις, στα συναισθήματα και ακόμη και στα όνειρά μας, γίνονται μέρος κάτι πολύ μεγαλύτερου από το λεξιλόγιο.
#GlossartLanguages #ΓλώσσαΚαιΌνειρα #Όνειρα #Πολυγλωσσία #ΠολύγλωσσοςΝους #Διγλωσσία #ΓλώσσαΚαιΜνήμη #ΨυχολογίαΤηςΓλώσσας #ΓλώσσαΚαιΤαυτότητα #ΕκμάθησηΓλωσσών #ΎπνοςΚαιΌνειρα #ΔίγλωσσοςΕγκέφαλος #ΓλώσσαΚαιΣυναίσθημα #ΖωήΣτοΕξωτερικό #Γλωσσολογία #ΠολύγλωσσηΖωή #ΔεύτερηΓλώσσα #ΓλωσσικήΨυχολογία #ΜάθεΓλώσσες


